Andewegh, Familie
(→Welvarende Barendrechtse boeren) |
(→Welvarende Barendrechtse boeren) |
||
Regel 21: | Regel 21: | ||
De Andeweghs met hun oudst bekende voorvader [[Andewegh,_Familie#Aert_Jansz..28ca_1530.2F1535.29|Aert Jansz.]] (ca 1530/1535) zijn een aanzienlijk en welvarend boerengeslacht in Barendrecht en omstreken, waarvan takken in de 17e eeuw de namen Barendregt, Nieuwenboer, Verheul, Andewegh en van der Caa gaan voeren, tijdelijk of permanent. | De Andeweghs met hun oudst bekende voorvader [[Andewegh,_Familie#Aert_Jansz..28ca_1530.2F1535.29|Aert Jansz.]] (ca 1530/1535) zijn een aanzienlijk en welvarend boerengeslacht in Barendrecht en omstreken, waarvan takken in de 17e eeuw de namen Barendregt, Nieuwenboer, Verheul, Andewegh en van der Caa gaan voeren, tijdelijk of permanent. | ||
− | Leden van deze familie komen ook voor onder de namen | + | Leden van deze familie komen, naast ''Andewegh'' ook voor onder de namen ''Aandewegh, Aendeweg, Aendewegh, Aenwegh, Aen de Wech, Aende Wech'' en ''Aen Wech'', en vermoedelijk zijn er meer varianten. |
Een aantal van deze families voert als wapen een dubbelkoppige adelaar, die ook door de familie Van Driel wordt gevoerd; mogelijk zijn de geslachten verder terug verwant. | Een aantal van deze families voert als wapen een dubbelkoppige adelaar, die ook door de familie Van Driel wordt gevoerd; mogelijk zijn de geslachten verder terug verwant. |
Versie van 23 jan 2017 om 10:26
Afstamming: hoe de families in elkaar oplossen naar boven toe | |
Rijshouwer | |
van der Sijden | |
Andewegh | |
Besemer |
Deze pagina beschrijft de voorouders van Grietje Andewegh (1633), dochter van Cornelis Laurisz. Andewegh (rond 1605). Zij is voorouder van Elizabeth Frederika (Bob) Ekker.
Door haar huwelijk met Pieter van der Sijden (1603) verdwijnt de achternaam Andewegh bij haar verdere nakomelingen.
Inhoud |
Welvarende Barendrechtse boeren
De Andeweghs met hun oudst bekende voorvader Aert Jansz. (ca 1530/1535) zijn een aanzienlijk en welvarend boerengeslacht in Barendrecht en omstreken, waarvan takken in de 17e eeuw de namen Barendregt, Nieuwenboer, Verheul, Andewegh en van der Caa gaan voeren, tijdelijk of permanent.
Leden van deze familie komen, naast Andewegh ook voor onder de namen Aandewegh, Aendeweg, Aendewegh, Aenwegh, Aen de Wech, Aende Wech en Aen Wech, en vermoedelijk zijn er meer varianten.
Een aantal van deze families voert als wapen een dubbelkoppige adelaar, die ook door de familie Van Driel wordt gevoerd; mogelijk zijn de geslachten verder terug verwant.
Aert Jansz.(ca 1530/1535)
Aert Jansz. is geboren tussen 1530 en 1535. Hij huwt rond 1560 Grietgen Aertsdr., geboren rond 1532. Hun kinderen zijn:
|
![](/images/thumb/Grietgen_Aertsdr_1532_1610.jpeg/365px-Grietgen_Aertsdr_1532_1610.jpeg)
Aert Jansz. overlijdt waarschijnlijk begin 1617; in elk geval vóór 11 mei van dat jaar; de kerkrekening over 1616/17 vermeldt dan: ontf(angen) t armgelt van Aert Janssen erfhuys. Hij moet redelijk oud zijn geworden; tussen de 81 en 87 jaren.
Gegoede landbouwer
Aert Jansz. is landbouwer, eerst in Carnisse en daarna in Barendrecht. Hij is gegoed in West-Barendrecht en aldaar hoog(dijk)heemraad van 1581 tot 1616.
Pas na 1561 komt zijn naam voor in de uit die jaren bewaard gebleven kohieren van de 10de penning, en is dan landbouwer in het Barendrechtse.
Het memorie boek der armen over de jaren 1592-1604 van de kerkelijke gemeente Barendrecht vermeldt:
|
Latere kerkrekeningen maken nog melding van dit legaat, al wordt er dan wel gesproken dat dit zowel door Grietgen als door haar man aan de armen was vermaakt.
Grafschennis voor gelijkheid
![](/images/thumb/La-Liberte-Delacroix.png/365px-La-Liberte-Delacroix.png)
Grietgen Aertsdr. overlijdt in 1610 in Barendrecht op een leeftijd van rond 78 jaren. Zij is in de dorpskerk van Barendrecht begraven onder een zerk met het opschrift:
|
Van het wapen op de zerk is helaas niets meer te onderscheiden. Het is vermoedelijk tijdens de Franse tijd in Nederland uitgekapt.
In de Franse tijd, ook Frans-Bataafse tijd genoemd (1795 tot 1813), werden adellijke en patricische uitingen, vooral wapens op graven en zerken doelwit van vandalisme. Ze waren onverenigbaar met het ideaal gelijkheid, een van de drie van de Franse Revolutie; Liberté, égalité, fraternité (Vrijheid, gelijkheid en broederschap). |
Lauris Aertsz. (rond 1572)
![](/images/thumb/S_Louwensz_1530_Leendertsdr_foto_176374.jpg/365px-S_Louwensz_1530_Leendertsdr_foto_176374.jpg)
Lauris Aertsz., zoon van Aert Jansz. (ca 1530/1535) is geboren rond 1572. Hij huwt Volckje Bastiaensdr. rond 1600. Zij is mogelijk de dochter van Aeriaentie Leendertsdr. en Sebastiaen Louwensz, hoogheemraad van Barendrecht en dijkgraaf van West-Barendrecht en Carnisse. Hun kinderen zijn:
|
![](/images/thumb/Adriaen_Andriesz._van_der_Wael_1619.jpeg_v2.jpg/365px-Adriaen_Andriesz._van_der_Wael_1619.jpeg_v2.jpg)
Lauris Aertsz. overlijdt in 1651 in Barendrecht op een leeftijd van rond 79 jaren. We komen Lauris voor de laatste maal in levenden lijve tegen in 1645, als hij in Dordrecht zijn dochter Mayken assisteert bij het opmaken van haar akte van huwelijkse voorwaarden.
Lauris is begraven in de dorpskerk van Barendrecht. Hoewel zijn grafplaat niet in de literatuur is beschreven, blijkt deze nog aanwezig te zijn. Het opschrift luidt:
|
Zijn vrouw blijft als weduwe in Carnisse wonen en overlijdt tussen 1661 en 1686.
Waarsman die zijn bezit uitbreidt
Lauris Aertsz. is landbouwer in Carnisse, gegoed in West-Barendrecht, waarsman, laagheemraad en later hoogheemraad van Barendrecht. Een waarsman (ook waardsman genoemd), was destijds een lid van een dijkbestuur of polderbestuur met een speciale functie, die zich het best laat omschrijven als 'secretaris-penningmeester en hoofd technische dienst' van wat tegenwoordig een waterschap genoemd zou worden.
De term kan ook staan voor het beroep van het bewaken van het vee op uiterwaarden in dienst van een grootgrondbezitter. Dit laatste is zeer waarschijnlijk hier niet van toepassing.
Lauris Aertsz. is een boer met veel grond; er zijn veel transacties bekend waaruit blijkt dat hij in de loop van zijn leven zijn grondbezit uitbreidt in West-Barendrecht en Carnisse:
|
Na zijn dood verkoopt schepen Heijndrick Cornelisz Aende Wech (FAM?) in 1653 een perceel in het Oude Land van Carnis aan Volckxen Bastiaenen, weduwe en boedelhoudster van Lauris Aertsz.
Cornelis Laurisz. Andewegh (rond 1605)
Cornelis Laurisz. Andewegh, zoon van Lauris Aertsz. (rond 1572), is geboren rond 1605 in West-Barendrecht. Hij huwt Pietertje Cornelisdr. Andewegh in 1630.
Pietertje is geboren in 1608 in Barendrecht, dochter van Maritge Pietersdr Besemer en Cornelis Adriaen Hendricxz Aen de Wech, heemraad van Oost-Barendrecht. Hun kinderen zijn:
|
![](/images/Cornelis_Andewegh_1605.jpeg)
Cornelis Laurisz. neemt de familienaam Andewegh over van zijn vrouw en geeft die door aan zijn nageslacht. Het is verwarrend dat zijn vrouw Pietertje Andewegh zelf echter ook de naam Besemer van haar vader hanteert.
Cornelis overlijdt in 1650 in Barendrecht op een leeftijd van 45 jaren. Hij wordt begraven in de dorpskerk van Barendrecht onder een zerk die een wapen voert met een dubbelkoppige adelaar; hij behoudt kennelijk het wapen van zijn vaders geslacht. Het grafschrift luidt:
|
Vijf jaar later (1655) hertrouwt zijn vrouw Pietertje Cornelisdr. met Maerten Vrancke de Vos, zoon van Franck Gerritsz, landbouwer, penningmeester van Barendrecht, dijkheemraad van de Ziedewij, en Meynske Dammis. Pietertje overlijdt ergens na 1685 op een leeftijd van meer dan 76 jaren.
Cornelis liquideert
Cornelis Laurisz. Andewegh is landbouwer, schepen van Oost-Barendrecht in 1649 en 1650. Terwijl zijn vader grondgebied vergaarde, lijkt het erop dat zijn oudste zoon alleen bezittingen liquideert:
|
![](/images/thumb/Margaritha_hendrixdr._Hoogendijck.jpeg/365px-Margaritha_hendrixdr._Hoogendijck.jpeg)
Mogelijk zijn er financiele perikelen, want na Cornelis' dood wordt er ook grond verkocht en is er sprake van schuldenaarschap:
|
Zoon Cornelis (ca. 1638)
Cornelis, de gelijknamige zoon van Cornelis Laurisz., is vermoedelijk de onmiddellijke opvolger van Hendrick Cornelisz Aenwegh (Andewegh) als penningmeester van Oost- en West- Barendrecht en Carnisse; een functie die hij 40 jaar lang zal vervullen. Zijn voorganger is zijn oom (broer van zijn moeder) en tevens stiefschoonvader.
Zijn eerste vrouw Margarita Hendricksdr. Hoogendijk is dochter van een andere voorvader Hendrick Adriaensz. Hoogendijk (1571). Zij is in de dorpskerk van Barendrecht begraven onder een zerk met twee wapens: een mansschild met een dubbelkoppige adelaar, en een vrouwsschild met 3 papegaaien (2-1) helmteken: een dubbelkoppige adelaar. Het opschrift luidt:
|
Ook van Cornelis' tweede vrouw is in de dorpskerk te Barendrecht een zerk bewaard gebleven:
|
Cornelis overleeft zijn beide vrouwen en wordt in de dorpskerk van Barendrecht begraven. Zijn zerk vermeldt een leeftijd van 73. Dit strookt niet met zijn vermoedelijke geboortejaar 1638 en een leeftijd van 71 jaren bij overlijden. Het opschrift van de zerk luidt:
|
Cornelis is in de dorpskerk van Barendrecht begraven onder een zerk. De leeftijd van 73 klopt echter niet met zijn vermoedelijke geboortejaar 1638, waarbij hij op ca. 71 jarige leeftijd zou zijn gestorven. Het opschrift luidt:
|
Tranen van berouw en blijtschap in de ogen
Cornelis heeft een aantal malen van doen met de plaatselijke kerkenraad, het bestuur van de Barendrechtse protestantse kerkelijke gemeente. Men zijn nicht Harreweijer, wellicht een dochter van zijn schoonzuster Hildegonda Herweijer geb. Hoogendijck, maken zij in 1685 aan de kerkeraad van Barendrecht bekend:
|
In 1686 zijn Cornelis Andewegh en zijn zwager Adriaen van der Vlieth (gehuwd met Lijntge Cornelisdr. Andewegh) in een hevige ruzie gewikkeld, waarover een kerkeraadsvergadering wordt gehouden. De notulen vermelden dat de zwagers zich dienen te verzoenen.
Van der Vlieth wil wel maar Andewegh is hiertoe niet genegen. Zij worden van het Heilig Avondmaal uitgesloten en leggen pas in april 1689 hun geschillen bij. Daarvoor zijn ze aangesproken door de predikant van Barendrecht in bijzijn van ouderling Heijndrick Arientse Outraet en Aert Bastiaense van der Ca:
|
Hierna worden de zwagers weer tot het Avondmaal toegelaten.
Bronnen en verantwoording
- Gens Nostra. Maandblad Der Nederlandse Genealogische Vereniging. Jaargang XLIV. Januari 1989 Nr. 1
- Genealogische pagina's van Arnold Zuiderent, Steinhausen, Zwitserland.