Beroepen en ambachten

Uit FamilieWiki
(Verschil tussen bewerkingen)
Ga naar: navigatie, zoeken
(Grutter)
(Bakker/suikerbakker)
 
(48 tussenliggende versies door één gebruiker worden niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
[[File:10 plagen van Egypte.jpg|thumb|525px|Jan Luyken was een geniale etser met honderden etsen en gravures op zijn naam. Hier een verbeelding van de 10 Bijbelse plagen die Egypte troffen.]]
+
{| style="color: black; background-color: #FF3800; width: 100%;"
 +
| style="text-align:center;"| .
 +
|-
 +
| style="text-align:center;"| > > > '''UNDER CONSTRUCTION < < <'''
 +
|-
 +
| style="text-align:center;"| .
 +
|}
 +
 
  
 
[[File:10 plagen van Egypte.jpg|thumb|525px|Jan Luyken was een geniale etser met honderden etsen en gravures op zijn naam. Hier een verbeelding van de 10 Bijbelse plagen die Egypte troffen.]]
 
[[File:10 plagen van Egypte.jpg|thumb|525px|Jan Luyken was een geniale etser met honderden etsen en gravures op zijn naam. Hier een verbeelding van de 10 Bijbelse plagen die Egypte troffen.]]
  
{| style="color: black; background-color: #FF3800;"
+
[[File:10 plagen van Egypte.jpg|thumb|525px|Jan Luyken was een geniale etser met honderden etsen en gravures op zijn naam. Hier een verbeelding van de 10 Bijbelse plagen die Egypte troffen.]]
|'''UNDER CONSTRUCTION'''
+
Inderdaad: flarden tekst en ontbrekende passages. Er wordt aan gewerkt. Keer terug naar de [[Hoofdpagina|Hoofdpagina]] en kom later graag eens terug!
+
|}
+
  
 
Op deze pagina wordt aangegeven welke beroepen en ambachten onze directe voorouders beoefenden met  hier en daar wat uitleg.
 
Op deze pagina wordt aangegeven welke beroepen en ambachten onze directe voorouders beoefenden met  hier en daar wat uitleg.
Regel 12: Regel 16:
 
==== De geniale etser Jan Luyken ====
 
==== De geniale etser Jan Luyken ====
  
De meeste prenten met bijpassend gedicht bij de beroepen komen uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 De Spiegel van 't menschelyk bedryf] van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Luyken Jan Luyken] en zijn zoon Caspar. Deze bundel etsen van ambachten stamt uit 1694. Er volgen daarna diverse uitgaven; de prenten op deze pagina komen vooral uit  de fotomechanische herdruk uit 1767.
+
De meeste prenten met bijpassend gedicht (in schuinschrift) bij de beroepen komen uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 De Spiegel van 't menschelyk bedryf] van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Luyken Jan Luyken] en zijn zoon Caspar. Deze bundel etsen van ambachten stamt uit 1694. Er volgen daarna diverse uitgaven; de prenten op deze pagina komen vooral uit  de fotomechanische herdruk uit 1767.
  
 
====Tabel met beroepen en ambachten ====
 
====Tabel met beroepen en ambachten ====
Regel 21: Regel 25:
 
'''wie en waar'''
 
'''wie en waar'''
  
! '''Toelichting c.q. gedicht bij de prent van Luyken'''
+
! '''Toelichting c.q. ''gedicht bij de prent van Luyken'''''
 
! '''Afbeelding'''
 
! '''Afbeelding'''
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
  
===='''Bakker of suikerbakker'''====
+
===='''Bakker/ suikerbakker'''====
  
 
* '''Claes Willemsz. die Hoeyter''', vader van Aechte Claesdr. de Heuyter, echtgenote van [[Bleyswijck,_Familie#Claes_Jacobz._van_Bleyswijck_.28rond_1328.29|Claes Jacobz. van Bleyswijck]] (ca. 1328 - vóór 1378), Delft
 
* '''Claes Willemsz. die Hoeyter''', vader van Aechte Claesdr. de Heuyter, echtgenote van [[Bleyswijck,_Familie#Claes_Jacobz._van_Bleyswijck_.28rond_1328.29|Claes Jacobz. van Bleyswijck]] (ca. 1328 - vóór 1378), Delft
Regel 51: Regel 55:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Bootsgezel'''====
 
===='''Bootsgezel'''====
 
* [[Ramp,_Helm_,Ram,_Families#Hendrik_Hendriksz._van_de_Steur_.2810.29|'''Hendrik Hendriksz. van de Steur''']] (1580/1581), Amsterdam.
 
* [[Ramp,_Helm_,Ram,_Families#Hendrik_Hendriksz._van_de_Steur_.2810.29|'''Hendrik Hendriksz. van de Steur''']] (1580/1581), Amsterdam.
 
* [[Ramp,_Helm_,Ram,_Families#Bouwe_Bouwesz._.284.29|'''Bouwe Bouwesz.''']] (1601/1602 - vóór 1665), Friesland, Amsterdam.
 
* [[Ramp,_Helm_,Ram,_Families#Bouwe_Bouwesz._.284.29|'''Bouwe Bouwesz.''']] (1601/1602 - vóór 1665), Friesland, Amsterdam.
 
|
 
|
: Bootsgezel (bootsgesel) is een brede benaming voor iedereen die van de (zee)vaart zijn beroep maakt, meestal ongeschoold werk in loondienst. Andere termen zijn zeeman, matroos, varensgast. Deze zeventiende eeuwse afbeelding bevestigt hun reputatie van drankzuchtig te zijn, maar ze werden ook gezien als grofgebekt en rokkenjagers.
+
: Bootsgezel (bootsgesel) is een brede benaming voor iedereen die van de (zee)vaart zijn beroep maakt, meestal ongeschoold werk in loondienst. Andere termen zijn zeeman, matroos, varensgast.  
 +
 
 +
: De zeventiende eeuwse afbeelding hiernaast bevestigt hun reputatie van drankzuchtig te zijn, maar ze werden ook gezien als grofgebekt en rokkenjagers.
 
|
 
|
 
[[File:bootsgesel - Version 3.jpg|225px]]
 
[[File:bootsgesel - Version 3.jpg|225px]]
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Dokter'''====
 
===='''Dokter'''====
 
* [[Haan_de,_Familie#Joannes_de_Haen_.281649.29|'''Joannes de Haen''']] (1649 - 1710), Eindhoven.
 
* [[Haan_de,_Familie#Joannes_de_Haen_.281649.29|'''Joannes de Haen''']] (1649 - 1710), Eindhoven.
Regel 94: Regel 102:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|'''
 
|'''
====Goudsmid of Zilversmid'''====
+
====Goudsmid/zilversmid'''====
  
 
* [[Hennekijn,_Familie#Fran.C3.A7ois_Hennequin_.28ca._1585.29|'''François Hennequin''']] (ca. 1585 - 1623), Amsterdam. Zilversmid.
 
* [[Hennekijn,_Familie#Fran.C3.A7ois_Hennequin_.28ca._1585.29|'''François Hennequin''']] (ca. 1585 - 1623), Amsterdam. Zilversmid.
Regel 108: Regel 116:
 
: Een smid die zilveren sieraden maakt, wordt toch tot de goudsmeden gerekend. Omgekeerd kan een zilversmid in principe gebruiksvoorwerpen van goud vervaardigen. Het onderscheid tussen beide beroepen is dus niet strikt. (bron: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Zilversmid Wikipedia])
 
: Een smid die zilveren sieraden maakt, wordt toch tot de goudsmeden gerekend. Omgekeerd kan een zilversmid in principe gebruiksvoorwerpen van goud vervaardigen. Het onderscheid tussen beide beroepen is dus niet strikt. (bron: [http://nl.wikipedia.org/wiki/Zilversmid Wikipedia])
  
|Goudsmid [[File:goudsmid - Version 2.jpg|225px]]
+
|[[File:goudsmid - Version 2.jpg|225px]] Goudsmid
Zilversmid [[File:zilversmid - Version 2.jpg|225px]]
+
[[File:zilversmid - Version 2.jpg|225px]] Zilversmid
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|'''
 
|'''
Regel 129: Regel 137:
  
 
===='''Hovenier'''====
 
===='''Hovenier'''====
* De '''voorouders''' van Maria van Nus, echtgenote van [[Brieder_de,_Familie#Johannes_.28Jan.29_den_Brieder_.281701.29|Johannes de Brieder]] (1701), rond Utrecht.
+
* De '''voorouders''' van Maria van Nus, echtgenote van [[Brieder_de,_Familie#Johannes_.28Jan.29_de_Brieder_.281701.29|Johannes de Brieder]] (1701), rond Utrecht.
 
|
 
|
 
   
 
   
: De Hovenier.  
+
: ''De Hovenier.  
: De rechte Gaarde, Is niet op aarde.  
+
: ''De rechte Gaarde, Is niet op aarde.  
: Het Hof is van de Mens bemind,  
+
: ''Het Hof is van de Mens bemind,  
: Die daar syn lust en uitvlucht vind;  
+
: ''Die daar syn lust en uitvlucht vind;  
: Doch in het fleurtie moet hy scheiden:  
+
: ''Doch in het fleurtie moet hy scheiden:  
: Hy is dan welbedacht en wys,  
+
: ''Hy is dan welbedacht en wys,  
: Die saaid en plandt in't Paradys,  
+
: ''Die saaid en plandt in't Paradys,  
: Daar't leeven eeuwich sal vermyden  
+
: ''Daar't leeven eeuwich sal vermyden  
 
|[[File:hovenier - Version 2.jpg|225px|Maria van Nus' voorouders waren hoveniers. Prent uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 Spiegel van 't menschelyk bedryf] van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).]]
 
|[[File:hovenier - Version 2.jpg|225px|Maria van Nus' voorouders waren hoveniers. Prent uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 Spiegel van 't menschelyk bedryf] van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).]]
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
===='''Koopman'''====
 
  
 +
===='''Koopman'''====
 +
Zie ook [[Beroepen_en_ambachten#Koopman_.28VOC.29|VOC-koopman]].
 
* [[Swertz,_Familie#Franciscus_Adrianus_Swertz_.281763.29|'''Franciscus Adrianus Swertz''']] (1763), Well, Goes en Haarlem.
 
* [[Swertz,_Familie#Franciscus_Adrianus_Swertz_.281763.29|'''Franciscus Adrianus Swertz''']] (1763), Well, Goes en Haarlem.
 
* [[Swertz,_Familie#Carel_Lodewijk_Swertz_.281791.29|'''Carel Lodewijk Swertz''']] (1791, Goes - 1873), internationaal koopman.
 
* [[Swertz,_Familie#Carel_Lodewijk_Swertz_.281791.29|'''Carel Lodewijk Swertz''']] (1791, Goes - 1873), internationaal koopman.
Regel 150: Regel 159:
 
* [[Swertz-Armee|'''Johannes Fredericus Augustus (Frits) Swertz''']] (1862 - 1929), Amsterdam, tevens makelaar.
 
* [[Swertz-Armee|'''Johannes Fredericus Augustus (Frits) Swertz''']] (1862 - 1929), Amsterdam, tevens makelaar.
 
|  
 
|  
: De Koopman.  
+
: ''De Koopman.  
: Sied veer, en wroet, Om Eeuwich Goed.  
+
: ''Sied veer, en wroet, Om Eeuwich Goed.  
: De koopman schiet zyn Peneghen uit,  
+
: ''De koopman schiet zyn Peneghen uit,  
: En waagd zyn Goed, ui't Oog en Handen,  
+
: ''En waagd zyn Goed, ui't Oog en Handen,  
: Op hoop van winst, naa zyn besluit;  
+
: ''Op hoop van winst, naa zyn besluit;  
: Soo doen oock de Eedele Verstanden,  
+
: ''Soo doen oock de Eedele Verstanden,  
: Die schieten 't weesen deeser Tyd,  
+
: ''Die schieten 't weesen deeser Tyd,  
: Om't groote Goed der Eeuwigheid.  
+
: ''Om't groote Goed der Eeuwigheid.  
 
|"[[File:koopman - Version 2.jpg|225px]]
 
|"[[File:koopman - Version 2.jpg|225px]]
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
===='''Landman of Boer'''====
+
 
* xxx, xxx
+
===='''Koopman (VOC)'''====
 +
 
 +
* xxx
 +
* xxx
 +
|
 +
: uitleg
 +
|[[File:xxx|225px]]
 +
|- style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
===='''Landman/boer'''====
 +
* xxx
 +
* xxx
 
|
 
|
 
   
 
   
Regel 169: Regel 190:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Leertouwer'''====
 
===='''Leertouwer'''====
 
* [[Breekpot,_Familie#David_Breekpot_.28ca._1560.29|'''David Breekpot''']] (ca. 1560), Goes.
 
* [[Breekpot,_Familie#David_Breekpot_.28ca._1560.29|'''David Breekpot''']] (ca. 1560), Goes.
Regel 177: Regel 199:
 
|
 
|
 
===='''Molenaar'''====
 
===='''Molenaar'''====
* Zowat alle Rijshouwers AANVULLEN
+
* Rijshouwers AANVULLEN
 
|
 
|
  
: De Moolenaar.  
+
: ''De Moolenaar.  
: Den Heemel geeft, Wie vangd die heeft.  
+
: ''Den Heemel geeft, Wie vangd die heeft.  
: Staat imands Moolen wel gedraaid  
+
: ''Staat imands Moolen wel gedraaid  
: Zijn wicken worden wel bewaaid,  
+
: ''Zijn wicken worden wel bewaaid,  
: En't werck van nooddr.ft word bedreeven  
+
: ''En't werck van nooddr.ft word bedreeven  
: Wie deddt'er aan Genaade mis,  
+
: ''Wie deddt'er aan Genaade mis,  
: Die toe gekeerd van herten is,  
+
: ''Die toe gekeerd van herten is,  
: Naa't Ee.wig onopho.d'lick Geeven.  
+
: ''Naa't Ee.wig onopho.d'lick Geeven.  
 
|[[File:molenaar - Version 2.jpg|225px]]
 
|[[File:molenaar - Version 2.jpg|225px]]
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Munter'''====
 
===='''Munter'''====
* xxx, xxx
+
* xxx
|
+
* xxx
+
|  
 
: uitleg
 
: uitleg
 
|[[File:munter - Version 2.jpg|225px]]
 
|[[File:munter - Version 2.jpg|225px]]
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Schilder'''====
 
===='''Schilder'''====
 
* [[Haan_de-Peeters|'''Caspar Franciscus (Cas V) de Haan''']] (1851 - 1927), Eindhoven.
 
* [[Haan_de-Peeters|'''Caspar Franciscus (Cas V) de Haan''']] (1851 - 1927), Eindhoven.
 +
* Hanen AANVULLEN
 
|
 
|
 
: uitleg
 
: uitleg
Regel 206: Regel 231:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Schoenmaker'''====
 
===='''Schoenmaker'''====
 
* [[Brieder_de,_Familie#Johannes_.28Jan.29_de_Brieder_.281701.29|'''Johannes (Jan) de Brieder''']] (1701 - ergens vóór 1776), Utrecht (meesterschoenmaker).  
 
* [[Brieder_de,_Familie#Johannes_.28Jan.29_de_Brieder_.281701.29|'''Johannes (Jan) de Brieder''']] (1701 - ergens vóór 1776), Utrecht (meesterschoenmaker).  
Regel 213: Regel 239:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
===='''Schoolmeester of onderwijzer(es)'''====
+
===='''Schoolmeester'''====
 +
Ook onderwijzer(es)
 
* [[Armee,_Familie#Johannes_Armee_.281830.29|'''Johannes Armee''']],  (1830 - 1914), Utrecht.
 
* [[Armee,_Familie#Johannes_Armee_.281830.29|'''Johannes Armee''']],  (1830 - 1914), Utrecht.
 
* [[Haan_de-Waterreus#Angelina_.28Lina.29_Waterreus_.281892.29|'''Angelina Adriana Josephina Maria (Lina) Waterreus''']] (1892, Roermond - 1987, Eindhoven).  
 
* [[Haan_de-Waterreus#Angelina_.28Lina.29_Waterreus_.281892.29|'''Angelina Adriana Josephina Maria (Lina) Waterreus''']] (1892, Roermond - 1987, Eindhoven).  
Regel 222: Regel 249:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Schrijnwerker'''====
 
===='''Schrijnwerker'''====
* xxx, xxx
+
* xxx
 +
* xxx
 
|
 
|
 
   
 
   
Regel 230: Regel 259:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Schipper'''====
 
===='''Schipper'''====
* xxx, xxx
+
* xxx
 +
* xxx
 
|
 
|
 
   
 
   
Regel 238: Regel 269:
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Tinnegieter'''====
 
===='''Tinnegieter'''====
 
* [[Lodensteyn,_Familie#Joost_Jansz._van_Lodensteyn_.281536.29|'''Joost Jansz. van Lodensteyn''']] (1536 -1601), Delft
 
* [[Lodensteyn,_Familie#Joost_Jansz._van_Lodensteyn_.281536.29|'''Joost Jansz. van Lodensteyn''']] (1536 -1601), Delft
 
|
 
|
 
   
 
   
: De Tinnegieter.  
+
: ''De Tinnegieter.  
: Soeckt in u selfs den Schat, Van't aller schoonste Vat.  
+
: ''Soeckt in u selfs den Schat, Van't aller schoonste Vat.  
: Den aardsen berg, van vlees en bloed,  
+
: ''Den aardsen berg, van vlees en bloed,  
: Heeft schoone glans in zyn gemoed,  
+
: ''Heeft schoone glans in zyn gemoed,  
: In dien de Mens daar naa wou Mynen;  
+
: ''In dien de Mens daar naa wou Mynen;  
: Gelyk hy anders is gesint  
+
: ''Gelyk hy anders is gesint  
: En blinckende Metaalen vindt,  
+
: ''En blinckende Metaalen vindt,  
: Die uit de Nacht, in't Licht verschynen.  
+
: ''Die uit de Nacht, in't Licht verschynen.  
 
|[[File:tinnegieter luyken v6.jpg|225px|Joost Jansz. van Lodensteyn is tinnegieter, hier afgebeeld. Prent uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 Spiegel van 't menschelyk bedryf] van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).]]
 
|[[File:tinnegieter luyken v6.jpg|225px|Joost Jansz. van Lodensteyn is tinnegieter, hier afgebeeld. Prent uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 Spiegel van 't menschelyk bedryf] van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).]]
  
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Uitdraagster'''====
 
===='''Uitdraagster'''====
 
* '''Catharina Meessen''', echtgenote van [[Armee,_Familie#Johannes_Armee_.281790.29|Johannes Armee]] (1790 - 1840), Utrecht.
 
* '''Catharina Meessen''', echtgenote van [[Armee,_Familie#Johannes_Armee_.281790.29|Johannes Armee]] (1790 - 1840), Utrecht.
 
|
 
|
: Opkoopster en verkoopster van tweedehandsgoederen, m.n. oude kleeren en gebruikt huisraad. 'De goederen worden veelal opgekocht bij particulieren thuis, op boedelveilingen, openbare verkoopingen, in erfhuizen; de verkoop geschiedde vroeger op de markt, door straatventen of ook - thans vrijwel uitsluitend - in een daartoe ingericht huis (uitdragerswinkel, uitdragerij).
+
: Opkoopster en verkoopster van tweedehandsgoederen, met name kleren en gebruikt huisraad. De goederen werden opgekocht bij particulieren thuis, op boedelveilingen, openbare verkopingen of in erfhuizen.
  
: Uitdraagsters domineerden de handel in tweedehands goederen en konden goed verdienen. Met vaste winkels onderscheidden ze zich van de oudkleerkopers, die tweedehands kleding huis aan huis of op markten verkochten.
+
: De verkoop geschiedde op de markt (straatventen) of in de uitdragerswinkel of uitdragerij. Uitdraagsters domineerden de handel in tweedehands goederen en konden goed verdienen.  
  
: De oudkleerkopers, omschreven in de mannelijke vorm en dus in meerderheid bestaande uit mannen, hadden een slechtere reputatie dan de uitdraagsters, en daarom was de uitdraagsters veel gelegen aan het onderscheid.
+
: Met vaste winkels onderscheidden ze zich van de oudkleerkopers, die tweedehands kleding van mindere kwaliteit huis aan huis of op markten verkochten.
|[[File:Uitdraagster v2.jpg|225px]]Tekening van een uitdraagster, negentiende eeuw.
+
 
 +
: Deze oudkleerkopers, bijna altijd mannen, hadden een slechtere reputatie dan de uitdraagsters, die daarom erg hechtten aan het onderscheid.
 +
|[[File:Uitdraagster v2.jpg|225px]]Een uitdraagster in de negentiende eeuw.
  
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Waarsman'''====
 
===='''Waarsman'''====
* [[Hoogendijk,_Familie#Hendrick_Adriaensz._Hoogendijk_.281571.29|'''Hendrick Adriaensz. Hoogendijk''']] (1571, Rhoon - 1634, Barendrecht), Barendrecht.
+
* [[Hoogendijk,_Familie#Waarsman_van_de_Ziedewij|'''Hendrick Adriaensz. Hoogendijk''']] (1571, Rhoon - 1634, Barendrecht), Barendrecht.
 
* [[Andewegh,_Familie#Waarsman_die_zijn_bezit_uitbreidt|'''Lauris Aertsz.''']] (rond 1572), Barendrecht.
 
* [[Andewegh,_Familie#Waarsman_die_zijn_bezit_uitbreidt|'''Lauris Aertsz.''']] (rond 1572), Barendrecht.
 
|
 
|
 
: De waarsman (ook waardsman genoemd) is een soort 'secretaris-penningmeester en hoofd technische dienst' van wat tegenwoordig een waterschap zou worden genoemd.
 
: De waarsman (ook waardsman genoemd) is een soort 'secretaris-penningmeester en hoofd technische dienst' van wat tegenwoordig een waterschap zou worden genoemd.
|
+
|[[File:dijkaanleg.jpg|225px]]
 +
Onderhoud aan een dijk 17e of 18e eeuw.
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|- style="vertical-align:top;"
 
|
 
|
 +
 
===='''Zeilmaker'''====
 
===='''Zeilmaker'''====
 
*[[Lodensteyn,_Familie#Zeilmaker_in_Delft_of_Delfshaven.3F|'''Jan Jansz. van Lodensteyn''']] (1500), Delft
 
*[[Lodensteyn,_Familie#Zeilmaker_in_Delft_of_Delfshaven.3F|'''Jan Jansz. van Lodensteyn''']] (1500), Delft
 
|
 
|
 
   
 
   
: De Seilemaaker.  
+
: ''De Seilemaaker.  
: De vlugge wind, Vat, daar hei't vind.  
+
: ''De vlugge wind, Vat, daar hei't vind.  
: Het Seil aan ree en mast gespannen  
+
: ''Het Seil aan ree en mast gespannen  
: Gaad over Zee met Schip en Mannen:  
+
: ''Gaad over Zee met Schip en Mannen:  
: ôMens, span uit, span uit het Seijl,  
+
: ''ôMens, span uit, span uit het Seijl,  
: Van hart'lijk Willen en begeeren,  
+
: ''Van hart'lijk Willen en begeeren,  
: Soo voerd den heil'gen geest des Heeren  
+
: ''Soo voerd den heil'gen geest des Heeren  
: U naa de Goudkust, aller heÿl.  
+
: ''U naa de Goudkust, aller heÿl.  
 
|[[File:zeilmaker - Version 2.jpg|225px|Jan Jansz. van Lodensteyn is zeilmaker. De prent uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 Spiegel van 't menschelyk bedryf] van Jan en Caspar Luyken verbeeldt een zeilmakerswerkplaats (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).]]
 
|[[File:zeilmaker - Version 2.jpg|225px|Jan Jansz. van Lodensteyn is zeilmaker. De prent uit [http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=luyk001mens01 Spiegel van 't menschelyk bedryf] van Jan en Caspar Luyken verbeeldt een zeilmakerswerkplaats (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).]]
 
|}
 
|}
Regel 292: Regel 330:
 
[[Category:Algemeen]]
 
[[Category:Algemeen]]
 
[[Category:Under Construction]]
 
[[Category:Under Construction]]
 +
[[Category:To Check]]

Huidige versie van 25 aug 2017 om 13:20

.
> > > UNDER CONSTRUCTION < < <
.


Jan Luyken was een geniale etser met honderden etsen en gravures op zijn naam. Hier een verbeelding van de 10 Bijbelse plagen die Egypte troffen.
Jan Luyken was een geniale etser met honderden etsen en gravures op zijn naam. Hier een verbeelding van de 10 Bijbelse plagen die Egypte troffen.

Op deze pagina wordt aangegeven welke beroepen en ambachten onze directe voorouders beoefenden met hier en daar wat uitleg.

Inhoud

[bewerken] De geniale etser Jan Luyken

De meeste prenten met bijpassend gedicht (in schuinschrift) bij de beroepen komen uit De Spiegel van 't menschelyk bedryf van Jan Luyken en zijn zoon Caspar. Deze bundel etsen van ambachten stamt uit 1694. Er volgen daarna diverse uitgaven; de prenten op deze pagina komen vooral uit de fotomechanische herdruk uit 1767.

[bewerken] Tabel met beroepen en ambachten

Beroep of ambacht,

wie en waar

Toelichting c.q. gedicht bij de prent van Luyken Afbeelding

[bewerken] Bakker/ suikerbakker

De Suikerbacker.
In Christi Bloed, Lach God'lyk Soet
Die 't wrange Zuur wil overwinnen
Moet met geen Aquafort beginnen,
Maar Suiker is het rechte Swaard:
ô God! hoe hebd ghy't Suure Leeven,
Prent over het ambacht van suikerbakker uit Spiegel van 't menschelyk bedryf van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).

[bewerken] Belastingontvanger

uitleg
225px

[bewerken] Bootsgezel

Bootsgezel (bootsgesel) is een brede benaming voor iedereen die van de (zee)vaart zijn beroep maakt, meestal ongeschoold werk in loondienst. Andere termen zijn zeeman, matroos, varensgast.
De zeventiende eeuwse afbeelding hiernaast bevestigt hun reputatie van drankzuchtig te zijn, maar ze werden ook gezien als grofgebekt en rokkenjagers.

Bootsgesel - Version 3.jpg

[bewerken] Dokter

uitleg
Docter luyken - Version 2.jpg

[bewerken] Droogscheerder

Een droogscheerder of lakenbereider is iemand die lakens afwerkte en de stof kamde om harige wolvezeltjes eruit te halen. In de gouden Eeuw een belangrijk beroep met een sterk gilde.
Droogscheerders.jpg

[bewerken] Drukker

uitleg
225px

[bewerken] Glazenmaker

uitleg
Glazenmaker.jpg

[bewerken] Goudsmid/zilversmid

In tegenstelling tot wat men zou denken, zeggen de termen edelsmid, goudsmid of zilversmid weinig over het materiaal waarmee de smid werkt, maar des te meer over het eindproduct.
Een goudsmid maakt in principe unieke sieraden en kunstvoorwerpen; een zilversmid daarentegen maakt voornamelijk gebruiksvoorwerpen, zoals tafelzilver, kandelaars, tabaksdozen, liturgisch vaatwerk, enz.
Een smid die zilveren sieraden maakt, wordt toch tot de goudsmeden gerekend. Omgekeerd kan een zilversmid in principe gebruiksvoorwerpen van goud vervaardigen. Het onderscheid tussen beide beroepen is dus niet strikt. (bron: Wikipedia)
Goudsmid - Version 2.jpg Goudsmid

Zilversmid - Version 2.jpg Zilversmid

[bewerken] Grutter

  • Pieter Antheunissen, overgrootvader van Pieter Breekpot (ca. 1680), is grutter en lid van het gilde der boekweitmeelmakers.
De Grutter.
Dat binnen sit, Is't rechte Pit.
Het Saad Van't buitendeel ontbloot,
Word eerst te recht tot eetbaar Brood:
Soo steekt de Kern Van't mens'lyk leeven,
In d'Aardse Bast Van Vlees en Bloed,
Waar uit Zy heer'lyck Word ontheeven,
Pieter Antheunissen, overgrootvader van Pieter Breekpot is  grutter en lid van het gilde der boekweitmeelmakers.

[bewerken] Hovenier

De Hovenier.
De rechte Gaarde, Is niet op aarde.
Het Hof is van de Mens bemind,
Die daar syn lust en uitvlucht vind;
Doch in het fleurtie moet hy scheiden:
Hy is dan welbedacht en wys,
Die saaid en plandt in't Paradys,
Daar't leeven eeuwich sal vermyden
Maria van Nus' voorouders waren hoveniers. Prent uit Spiegel van 't menschelyk bedryf van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).

[bewerken] Koopman

Zie ook VOC-koopman.

De Koopman.
Sied veer, en wroet, Om Eeuwich Goed.
De koopman schiet zyn Peneghen uit,
En waagd zyn Goed, ui't Oog en Handen,
Op hoop van winst, naa zyn besluit;
Soo doen oock de Eedele Verstanden,
Die schieten 't weesen deeser Tyd,
Om't groote Goed der Eeuwigheid.
"Koopman - Version 2.jpg

[bewerken] Koopman (VOC)

  • xxx
  • xxx
uitleg
225px

[bewerken] Landman/boer

  • xxx
  • xxx
uitleg
Landtman of Boer - Version 2.jpg

[bewerken] Leertouwer

Op de prent is te zien hoe een leertouwer op de voorgrond het leer gladschaaft terwijl zijn maatje links het leer soepel trapt.
David Breekpot is leertouwer.  uit Spiegel van 't menschelyk bedryf van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).

[bewerken] Molenaar

  • Rijshouwers AANVULLEN
De Moolenaar.
Den Heemel geeft, Wie vangd die heeft.
Staat imands Moolen wel gedraaid
Zijn wicken worden wel bewaaid,
En't werck van nooddr.ft word bedreeven
Wie deddt'er aan Genaade mis,
Die toe gekeerd van herten is,
Naa't Ee.wig onopho.d'lick Geeven.
Molenaar - Version 2.jpg

[bewerken] Munter

  • xxx
  • xxx
uitleg
Munter - Version 2.jpg

[bewerken] Schilder

uitleg
225px

[bewerken] Schoenmaker

uitleg
Schoenmaker - Version 2.jpg

[bewerken] Schoolmeester

Ook onderwijzer(es)

uitleg
Schoolmeester - Version 2.jpg

[bewerken] Schrijnwerker

  • xxx
  • xxx
uitleg
Schrijnwerker - Version 2.jpg

[bewerken] Schipper

  • xxx
  • xxx
uitleg
Schipper - Version 2.jpg

[bewerken] Tinnegieter

De Tinnegieter.
Soeckt in u selfs den Schat, Van't aller schoonste Vat.
Den aardsen berg, van vlees en bloed,
Heeft schoone glans in zyn gemoed,
In dien de Mens daar naa wou Mynen;
Gelyk hy anders is gesint
En blinckende Metaalen vindt,
Die uit de Nacht, in't Licht verschynen.
Joost Jansz. van Lodensteyn is tinnegieter, hier afgebeeld. Prent uit Spiegel van 't menschelyk bedryf van Jan en Caspar Luyken, (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).

[bewerken] Uitdraagster

  • Catharina Meessen, echtgenote van Johannes Armee (1790 - 1840), Utrecht.
Opkoopster en verkoopster van tweedehandsgoederen, met name kleren en gebruikt huisraad. De goederen werden opgekocht bij particulieren thuis, op boedelveilingen, openbare verkopingen of in erfhuizen.
De verkoop geschiedde op de markt (straatventen) of in de uitdragerswinkel of uitdragerij. Uitdraagsters domineerden de handel in tweedehands goederen en konden goed verdienen.
Met vaste winkels onderscheidden ze zich van de oudkleerkopers, die tweedehands kleding van mindere kwaliteit huis aan huis of op markten verkochten.
Deze oudkleerkopers, bijna altijd mannen, hadden een slechtere reputatie dan de uitdraagsters, die daarom erg hechtten aan het onderscheid.
Uitdraagster v2.jpgEen uitdraagster in de negentiende eeuw.

[bewerken] Waarsman

De waarsman (ook waardsman genoemd) is een soort 'secretaris-penningmeester en hoofd technische dienst' van wat tegenwoordig een waterschap zou worden genoemd.
Dijkaanleg.jpg

Onderhoud aan een dijk 17e of 18e eeuw.

[bewerken] Zeilmaker

De Seilemaaker.
De vlugge wind, Vat, daar hei't vind.
Het Seil aan ree en mast gespannen
Gaad over Zee met Schip en Mannen:
ôMens, span uit, span uit het Seijl,
Van hart'lijk Willen en begeeren,
Soo voerd den heil'gen geest des Heeren
U naa de Goudkust, aller heÿl.
Jan Jansz. van Lodensteyn is zeilmaker. De prent uit Spiegel van 't menschelyk bedryf van Jan en Caspar Luyken verbeeldt een zeilmakerswerkplaats (fotomechanische herdruk van uitgave 1767).
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Hulpmiddelen